واقفان مطرح مشهد مقدس

واقفان مطرح مشهد مقدس
 05 مهر 1395  |  789 بازدید

واقفان مطرح مشهد مقدس

ما اين اسامي را از اسناد و مدارک و کتب تاريخي و تذکره‏ها استخراج کرده‏ايم و صورت رقبات وقفي را هم در اينجا خواهيم آورد. اگر چه بسياري از آن رقبات اکنون وجود ندارند و در

در اينجا نام کساني را که در مشهد مقدس رضوي در طول تاريخ، موقوفه‏اي از خود به‌جای گذاشته‌اند به‌طور اجمال ذکر مي‏کنيم. اين موقوفات شامل مساجد، مدارس، حسينيه‏ها، کتابخانه‏ها، بيمارستان‏ها، آب‏انبارها، رباط‌ها و ساير مؤسسات عام‌المنفعه است.

ما اين اسامي را از اسناد و مدارک و کتب تاريخي و تذکره‏ها استخراج کرده‏ايم و صورت رقبات وقفي را هم در اينجا خواهيم آورد. اگرچه بسياري از آن رقبات اکنون وجود ندارند و در مسير تاريخ به عللي از بين رفته‌اند.

اين اسامي به‌صورت الفبايي تنظیم‌شده است تا به سهولت از آن‌ها استفاده شود.

 

«آصف‏ الدوله»

الله‌یار خان آصف الدوله صدراعظم فتحعلی شاه قاجار بود. او در زمان محمدشاه قاجار حاکم خراسان شد . وي هنگام اقامت در مشهد مقدس کاريزي براي چهارباغ حفر کرد، و اين کاريز سال‏ها جريان داشت و بعد در اثر حفر چاه عميق در مجاورت آن خشک گرديد.

 

«آغچه»

آغچه يکي از بانوان عصر تيموري است. اين بانو در مشهد مقدس رضوي بازارچه و گرمابه‏اي درست کرد. بازارچه و حمام آغچه در سال 1354 ويران گرديد.

«ابوالحسن صاحب نسق»

او که يکي از کارگزاران آستان قدس رضوي بود. در سال 1129 نصف قريه‏ي شيرين درزاب را وقف ايتام سادات نمود.

 

«اسماعیل‌خان»

ظاهراً اين واقف اهل شهرستان خوي بوده است. او در سال 1308 قمري شش‌دانگ مزرعه‏ي زاغه را که در دو فرسنگي خوي مي‏باشد به آستانه‏ي مقدسه‏ي رضويه وقف کرده است.

 

«اسماعيل»

اين واقف ظاهراً اهل قوچان بوده و در سال 1251 ده سهم از یک‌صد و چهار سهم مزرعه‏ي حسين‏آباد قوچان را وقف آستان قدس رضوي نموده است.

 

«الله ‏وردي خان گرجي»

او در زمان شاه‌عباس حاکم فارس بود. وي دهکده‏ي دوله را که در شمال مشهد مقدس مي‏باشد وقف آستانه‏ي مقدسه‏ي رضويه نمود.

 

«امام ‏وردي خان»

او از عشيره‏ي بيات نيشابور بوده است. امام وردی خان سه رقبه‏ وقفي به نام نجف‏آباد، سنجليه و باغ آن، و محمدآباد را در اطراف نيشابور وقف آستان قدس کرده است.

 

«امي ‏خانم»

او دختر بهاءالدين ابردهي بوده و در سال 1333 قمري ملکي را وقف آستان قدس کرده است.

 

«انيس ‏الدوله»

او يکي از همسران ناصرالدين شاه بود. وي يک سوم بازار زرگرها را در مشهد مقدس خريداري کرد و به آستان مقدسه وقف نمود و درآمد آن را به روضه‏خواني در اماکن متبرکه و روشنايي و تنظيف درب نقره که خود آن را نصب کرده بود اختصاص داد.

اين بازار بين صحن عتيق و جديد قرار داشت و در سال 1354 تخريب گرديد.

 

«باباخان معتمدالتوليه»

باباخان يک زوج از مزرعه‏ي اسماعيل‏آباد ميان ولايت را وقف مکتب‏خانه‏ي ايتام سادات و مزار برادر خود ميرزا رحيم مستوفي نمود.

 

«باقر سمناني»

يکي از خادمان روضه‏ي مبارکه‏ي رضويه بود. وي يک زوج و فرد از خين چماقي ميان ولايت و همچنين يک باب خانه را در مشهد وقف روضه‏خواني کرد.

 

«بهاءالدين»

وي دهکده‏ي محمدآباد را که در خارج دروازه‏ي نوقان بود و آن را محمدآباد سه‏گوشه مي‏گفتند وقف طلاب علوم ديني و غذاي زائران کرد.

 

«بيک ‏آغا خانم»

اين بانو ظاهراً اهل قزوين بوده و در سال 997 قريه‏ي سليمان‏آباد را در منطقه‏ي بشاريات قزوين به آستان قدس رضوي وقف کرده

است.

 

«جان خانم»

او در سال 1266 شش‌دانگ سرده را در نيشابور وقف روضه‏ منوره‏ رضويه کرده است.

 

«جعفرخان بک»

او در سال 1172 یک‌دانگ از شش‌دانگ دهکده ادک را در نيشابور وقف آستان قدس رضوي نموده است.

 

«جعفرقلي ميرشکارباشي»

جعفرقلی در سال 1125 در مشهد مقدس آسيابي ساخت. اين آسياب با آب نهر بالا خيابان که از چشمه کلاس به‌طرف مشهد جريان داشت کار مي‏کرد، و تا سال 1307 خورشيدي داير بود.

 

«جعفرقلي ميرزا»

وي شش‌دانگ از مزرعه‏ي عاشقان و ربع مزرعه‏ي خارستانک را که در منطقه‏ي ميان ولايت مشهد مي‏باشند وقف آستان قدس نموده است.

 

«جعفر مازندراني»

او در سال 1312 قمري ده جريب شالي‏زار را در ساري وقف آستان قدس رضوي نموده است.

 

«جمالي قزويني»

آقا جمالي قزويني مزرعه‏اي را در قزوين وقف آستانه‏ي مقدسه و تأمين روشنایی حرم مطهر کرده بود.

اين موقوفه در اثر توسعه‏ي شهر قزوين اکنون داخل شهر قرارگرفته است.

 

«حبيب رشتي»

حاج ميرزا حبيب‏الله رشتي ولد مرحوم حاج حسن خان قاجار در سال 1294 شش‌دانگ منزل خود را در مشهد وقف جناب سيدالشهدا - عليه‏السلام - و روضه‏خواني در شب‏هاي جمعه نموده است.

 

«حسام‏الدين»

او در سال 938 دهکده‏ي احمدآباد را به آستان قدس رضوي وقف کرده است.

 

«حسن امين ‏الرعايا»

حاج ملأ ميرزا حسن امين‏الرعايا از آستان قدس درخواست کرد او را به‌عنوان خادمي روضه‏ي مبارکه‏ي رضويه قبول کنند. پس از قبولي، او هم يک ربع اسماعيل‏آباد کاشمر را وقف آستانه‏ي مقدسه کرد که در زمان ناصرالدین‌شاه سالي پنجاه تومان درآمد داشته است.

 

«حسنقلي خان ميرپنج»

او در سال 1276 دو باب دکان قصابي و غلاف سازی واقع در بازار سرشور را وقف کرده است.

  افزودن نظر

  • مریم کشتگر

     21 اسفند 1395

    باسلام حاج حسین ملک هم جزو واقفان بزرگ شهر مشهد بوده است.