ابعاد توحیدی و سیاسی زیارت

ابعاد توحیدی و سیاسی زیارت
 11 اسفند 1394  |  2347 بازدید

ابعاد توحیدی و سیاسی زیارت

خانواده توحیدی از دیدگاه قرآن خانواده ای است که حلقه های آن به هم اتصال دارد و بین آنها پیوند عمیقی است پدر این خانواده حضرت ابراهیم خلیل الله است.

خانواده ، توحیدی در تاریخ

خانواده توحیدی از دیدگاه قرآن خانواده ای است که حلقه های آن به هم اتصال دارد و بین آنها پیوند عمیقی است پدر این خانواده حضرت ابراهیم خلیل الله است .
خداوند تعالی می فرماید : . . . هو اجتباکم و ما جعل علیکم فی الدین من حرج مله ابیکم ابراهیم هو سماکم المسلمین من قبل و فی هذا لیکون الرسول شهیدا علیکم و تکونوا شهداء علی الناس فاقیموا الصلاه واتوا الزکاه واعتصمو بالله هو مولاکم فنعم المولی و نعم النصیر :.. او شما را برگزید و در دین کار سنگین و شاقی بر شما نگذارد این همان آئین پدر شما ابراهیم است او شما را در کتب پیشین و در این کتاب آسمانی مسلمان نامید تا پیامبر شاهد و گواه شما باشد و شما گواهان بر مردم می باشید . 
رسول خدا (ص) خاتم پیامبران نیز عضو این خانواده است که تمام ادیان الهی به او ختم می شود . این خانواده شجره طیبه ای است که ریشه های آن عمیق و شاخ و برگ های آن مبارک و میوه هایی پاک در تمام طول تاریخ دارد . و به صراحت در قرآن کریم از آن یاد شده است .
ان هذه امتکم امه واحده و انا ربکم فاعبدون : این (پیامبران بزرگی که به آنها اشاره کردیم و پیروان آنها ) همه امت واحدی بودند و من پروردگار هستم ؛ مرا پرستش کنید . 
و ان هذه امتکم امه واحده و انا ربکم فاتقون : همه شما امت واحدی هستید و من پروردگار شمایم از مخالفت فرمان من بپرهیزید . 
در قرآن توجه و تاکید بسیار زیادی به وحدت در درون این خانواده و پیوستگی و همبستگی اعضای آن با هم شده است . در قرآن به وجود روابطی محکم و استوار و همچنین روابطی عمیق و دوستانه در بین تمام اعضای این خانواده تاکید شده است در شیوه های تربیت اسلامی نیز به وجود وحدت در آن بسیار اشاره شده است .
به عمیق بودن رابطه ها و وابستگی ها در دوران این خانواده نیز تاکید شده است .
در این خانواده انسانهای صالح و شایسته ای هستند که الگو و مقتدای بقیه اعضا به شمار می آیند و در زندگی آنها تاثیر می گذارند .
همچنین در قرآن به موروثی بودن توحید و ارزشهای توحیدی در درون این خانواده (نسل به نسل) و بر لزوم محکم شدن روابط بین حلقه های اتصال این خانواده تأکید زیادی شده است .
 
پیوستگی و ارتباط بین نسلهای این خانواده :
در ذیل به مثالهایی از قرآن اشاره خواهد شد که در آن به حلقه های اتصال این خانوار، و ارتباط خانواده های حال با گذشته و ارتباط صریح این خانوار ، با اصل آن در طول تاریخ اشاره و اهتمام شده است :
1- آشنا بودن تمام اعضای این خانواده با هم و اشاره به اعضای صالح و شایسته در درون این خانواده ، اسامی آنها ، بزرگ شمردن یاد آنها و شناساندن و معرفی آنها از دیگر ویژگی های آن است که در قرآن توجه زیادی به آن شده است .
حال به شواهدی قرآنی در این خصوص اشاره می شود :
·      در این کتاب آسمانی از مریم یاد کن ، آن هنگامی که از خانواده اش جدا شد و در ناحیه شرقی قرار گرفت 
·      در این کتاب از ابراهیم یاد کن که او بسیار راستگو و پیامبر خدا بود 
·      در این کتاب از موسی یاد کن که او بسیار مخلص و پیامبر والا مقامی بود 
·      در کتاب آسمانی خود از اسماعیل یاد کن که او در وعده هایش صادق و پیامبر بزرگی بود 
·      و در این کتاب از ادریس یاد کن او بسیار راستگو و پیامبر بزرگی بود 
·      و به خاطر بیاور بنده ما داوود ، صاحب قدرت و توبه کار را 
·      و به خاطر بیاور بنده ما ایوب را ، هنگامی که پروردگارش را خوانده که شیطان مرا به رنج و عذاب افکنده است 
·      و به خاطر بیاور بندگان ما ابراهیم و اسحاق و یعقوب را ، صاحبان دست های (نیرومند ) و چشم های (بینا) ما آنها را با خلوص ویژه ای خالص کردیم ، و آن یادآوری سرای آخرت بود 
·      و به یاد بیاور اسماعیل و الیسع و ذالکفل را که همه از نیکان بودند 
از مقتضیات رابطه مسالمت آمیز و مودت آمیز راه و روش واحد ، هدف و غایت واحد ، خط و طریق واحد ، ابزار واحد در جهت محقق شدن اهدافر و راه و روش واحد و وحدت نظرات و آرا می باشد . که هرگز بدون این وحدت فراگیر رابطه مودت آمیز و مسالمت آمیز معنا و مفهوم پیدا نمی کند .
2- برقراری رابطه بین حلقه های اتصال این خانوار ، آن هم بر اساس الفت و محبت و دور کردن کینه و حسد از بین تمام نسلهای آن و ارتباط با اعضای کنونی با پیشینیان خود و فرزندان با پدران خود و پیشینیان و آبا و اجداد با آیندگان صالح و شایسته عضو این خانواده ، آن هم بر اساس الفت و محبت از دیگر ویژگی های آن است و البته وجود انس و الفت بین اعضای خانواده از بارزترین و بهترین رابطه هایی که در داخل این خانواده مشاهده می شود .
·      و نام نیک او را در میان امت های بعد باقی گذاردیم * سلام باد بر نوح در میان جهانیان * ما این گونه نیکوکاران را پاداش می دهیم * چرا که او از بندگان با ایمان ما بود 
·      و نام نیک او را در میان امت های بعد باقی گذاردیم * سلام بر ابراهیم 
·      و ذکر خیر آنها را در اقوام بعد باقی گذاردیم * سلام بر موسی و هارون 
·      ما نام نیک او (الیاس) را در میان امت های بعد برقرار ساختیم * سلام بر آل یاسین . 
·      و سلام بر رسولان * و حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که پروردگار عالمیان است 
3- رابطه موروثی بین نسلهای این خانواده ؛ چرا که جانشین صالح از پیشینیان صالح و توحیدی خدا و ارزشهای توحیدی و دعوت کنندگان به توحید که عضو خانواده هستند ارث می برند .
خداوند تعالی می فرماید :
·      سپس این کتاب آسمانی را به گروهی از بندگان برگزیده خود به میراث داده ایم
·      ما به موسی هدایت بخشیدیم و بنی اسرائیل را وارثان کتاب (تورات) قرار دادیم 
·      و آنها که از نمازهای مواظبت می کنند * آنها وارثانند
·      و آنها که به کتاب (خدا) تمسک جویند، و نماز را برپا دارند ، (پاداش بزرگی خواهند داشت ؛ زیرا ) ما پاداش مصلحان را ضایع نخواهیم کرد ! 
بنابراین ، از طریق این ارتباط است که آیندگان از گذشتگان و از پدران و نیاکان خود توحید و ارزشهای توحیدی را فرا می گیرند تا آنها را به نسل بعد از خود نیز منتقل سازند.
4- عمیق بودن ریشه های فرهنگی در درون این خانواده
خداوند متعال حضرت ابراهیم (ع) را پدر این خانواده و تمام یکتاپرستان توحیدی برشمرده و بقیه را فرزندان او به شمار آورده است .
و همین وابستگی واضح و آشکار است که نسلهای این خانواده ، توحیدی را با قوی ترین و محکم ترین روابط مودت آمیز به هم مرتبط می سازد .
خداوند تعالی می فرماید:
و در راه خدا جهاد کنید ، و حق جهادش را ادا نمائید ! او شما را برگزید ، و در دین (اسلام) کار سنگین و سختی بر شما قرار ندارد ؛ از آیین پدرتان ابراهیم پیروی کنید ؛ خداوند شما را در کتابهای پیشین و در این کتاب آسمانی (مسلمان) نامید ، تا پیامبرگواه بر شما باشد ، و شما گواهان بر مردم ! پس نماز را برپا دارید ، و زکات را بدهید ، و به خدا تمسک جوئید ، که او مولا و سرپرست شماست ! چه مولای خوب ، و چه یاور شایسته ای !
5-  البته خداوند متعال نیز نسلهای این خانواده را به اقتدا به برخی اعضای گذشته و حال این خانواده ، همچون انبیاء و پیامبران و فرستادگان الهی و صالحین و راستگویان امر فرموده است :
مسلما برای شما در زندگی رسول خدا سرمشق نیکویی بود، برای آنها که امید به رحمت خدا و روز رستاخیز دارند و خدا را بسیار یاد می کنند 
برای شما سرمشق خوبی در زندگی ابراهیم و کسانی که با او بودند وجود داشت 
(آری) برای شما در زندگی آنها اسوه حسنه (و سرمشق نیکویی) بود ، برای کسانی که امید به خدا و روز قیامت دارند ؛ و هر کس سرپیچی کند به خویشتن ضرر زده است ، زیرا خداوند بی نیاز و شایسته ستایش است !
من باب مثال در ذیل قرآن کریم بعد از اینکه به تعدادی از انبیاء و اولیای صالح و شایسته اشاره می کند همه را به اقتدا و اطاعت از آنها امر می کند و از همگان می خواهد با اقتدای به آنها و اطاعت از آنان طریق هدایت را برگزینند و نوری را که خداوند نصیب و روزی آنها نموده است ، آنها نیز بدین طریق بدست بیاورند.
خداوند تعالی می فرماید :
اینها دلایل ما بود که به ابراهیم در برابر قومش دادیم !
درجات هر کس را بخواهیم (و شایسته بدانیم) بالا می بریم ؛ پروردگار تو ، حکیم و داناست . و اسحاق و یعقوب را به او (ابراهیم ) بخشیدیم ؛ و هر دو را هدایت کردیم ؛ و نوح را (نیز) پیش از آن هدایت نمودیم ؛ و از فرزندان او ، داوود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون را (هدایت کردیم ) ؛ این گونه نیکوکاران را پاداش می دهیم !
(و همچنین ) زکریا و عیسی و الیاس را ؛ همه از صالحان بودند . و اسماعیل و الیسع و یونس و لوط را ؛ و همه را بر جهانیان برتری دادیم . و از پدران و فرزندان و برادران آنها (افرادی را برتری دادیم) و برگزیدیم و به راه راست ، هدایت نمودیم . این ، هدایت خداست ؛ که هرکس از بندگان خود را بخواهد با آن راهنمایی می کند ! و اگر آنها مشرک شوند ، اعمال (نیکی) که انجام داده اند ، نابود می گردد (و نتیجه ای از آن نمی گیرند) . آنها کسانی هستند که کتاب و حکم و نبوت به آنان دادیم ؛ و اگر (بفرض) نسبت به آن کفر ورزند ،(آیین حق زمین نمی ماند ؛ زیرا ) کسان دیگری را نگاهبان آن می سازیم که نسبت به آن ، افر نیستند . آنها کسانی هستند که خداوند هدایتشان کرده ؛ پس به هدایت آنان اقتدا کن ! و بگو :‹‹ در برابر این رسالت و تبلیغ ، پاداشی از شما نمی طلبیم ! این رسالت ، چیزی جز یک یادآوری برای جهانیان نیست! (این وظیفه من است)›› آنها خدا را درست نشناختند که گفتند : ‹‹خدا ، هیچ چیز بر هیچ انسانی ، نفرستاده است !›› بگو : ‹‹ چه کسی کتابی را که موسی آورد ، نازل کرد ؟! کتابی که برای مردم ، نور و هدایت بود ؛ اما شما آن را بصورت پراکنده قرار میدهید ؛ قسمتی را آشکار ، و قسمت زیادی را پنهان می دارید ؛ و مطالبی به شما تعلیم داده شده که نه شما و نه پدرانتان ، از آن باخبر نبودید !›› بگو :‹‹خدا›› سپس آنها را در گفتگوهای لجاجت آمیزشان رها کن ، تا بازی کنند ! 
6- رابطه دعا ، دعای نسل آینده برای گذشته که از جالب ترین و بهترین رابطه های بین آیندگان با گذشتگان می باشد . بدین طریق آیندگان به ایمان گذشتگان و پیشی گرفتن آنان نیز در ایمان شهادت می دهند.
و برای آمرزش آنها از درگاه خداوند دعا می کنند و از خداوند می خواهند تا آنها را مشمول رحمت و لطف خدا گرداند . لذا ارتباط با پیشینیان صالح ، جزء اصلی روشهای تربیتی این دین توحیدی می باشد.
همچنین کسانی که بعد از آنها [= بعد از مهاجران و انصار] آمدند و می گویند : ‹‹پروردگارا ! ما و برادرانمان را که در ایمان بر ما پیشی گرفتند بیامرز، و در دلهایمان حسد و کینه ای نسبت به مومنان قرار مده ! پروردگارا ، تو مهربان و رحیمی ! ››
البته برقراری ارتباط نسلهای این خانواده با هم از دیدگاه قرآن فرهنگ خاصی دارد ولی هدف قرآن این است که انسانهای مومن از طریق ارتباط و اتصالی که با نسلهای گذشته عضو این خانواده توحیدی و مسلمان برقرار می کنند فرهنگ آنها را بیاموزند و با فرهنگ شوند و بدین طریق است که تربیت و پرورش می یابند . خانواده مسلمان و توحیدی که پیشینه آنها به پیامبران بزرگ اولولعزم مثل حضرت ابراهیم (ع) حضرت نوح حضرت موسی – حضرت عیسی (ع) و در راس آنها خاتم پیامبران حضرت محمد صلی الله علیه و آله قرار دارند .
و خلاصه ارتباط اعضاء با هم از مهمترین ویژگی های خانواده توحیدی است .
حال که برخی ویژگی های این دین مثل پیوستگی و اتصال اعضا باهم ، وراثت و مودت و الفت بین نسلهای این خانواده توحیدی را شناختیم متوجه شدیم که اینها خود وسایلی هستند که ارتباط و علاقه را بین نسلها و اعضای خانواده توحیدی متبلور و برقرار می سازند و سبب می شود احساسات وعواطف آیندگان در مقابل گذشتگان و پیشینیان ابراز و اظهار شود و برای محقق شدن این هدف ارتباط تمام موارد مذکور در عمق شیوه های تربیت اسلامی آمده است .
زیارت مرقد مطهر انبیاء و اولیای الهی و بندگان صالح و شایسته خدا ، درود فرستادن بر آنها ، دعا برای آنها ، برپاداشتن نماز برای آنها ، دادن زکات و امر به معروف از مهمترین عواملی هستند که زمینه دیدار و ارتباط بین نسلهای مومن عضو خانواده توحیدی را متبلور و فراهم می سازند . و تعجب آور است که در برخی مذاهب اسلامی ، مسلمانان را از این اقبال و توجه زیاد به زیارت قبور مطهر انبیاء و ائمه مسلمین و بندگان صالح خداوند و دعا و نماز برای آنها بازداشته و شدیدا در این مورد سختگیری می کنند و معتقدند شیوه ای که در بین عامه مسلمانان جا افتاده که به زیارت قبور بندگان صالح خدا اقدام می کنند و برای آنها نماز و دعا می خوانند نوعی شرک نسبت به خداوند متعال است.
البته ما علیت این عقیده ودیدگاه آنها را نمی دانیم ولی باید بگوئیم آنها چون آثار این پدیده اسلامی را خوب نشناخته و نمی شناسند و به ارزشهای آن پی نبرده اند چنین اعتقادی دارند . البته این را نیز نمی دانیم که چرا با گذشت نیم قرن همچنان بر عقیده و دیدگاه خود پایبند هستند .

لذا یا باید میزان فهم و درک و شناخت منکرین زیارت را نسبت به دین شان و یا نوع و میزان فهم شان نسبت به شرک و توحید را مورد اتهام و سوال قرار دهیم به امید اینکه خداوند همه ما را بر صراط مستقیم استوار بدارد و دست ما را در طریقی که خشنودی و رضایتخود در آن است بگیرد و در آن راه هدایت مان نماید .

  افزودن نظر